ज्येष्ठ नागरिकांसाठी या योजना ठरतील फायद्याच्या घ्या जाणून संपूर्ण माहिती

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी या योजना ठरतील फायद्याच्या घ्या जाणून संपूर्ण माहिती

 

 

 

 

 

शासनाने ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांच्या वृध्द काळात सहाय्य म्हणून वेग वेगळ्या योजना सुरू केलेल्या आहेत त्या आपण बघुया.

 

 

1) Elder Line

भारतातील पहिली संपूर्ण भारत टोल-फ्री हेल्पलाइन – 14567 – ‘एल्डर लाइन’ नावाची सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाने मंगळवारी अधिकृतपणे सुरू केली. माहिती, मार्गदर्शन, भावनिक आधार आणि गैरवर्तनाच्या बाबतीत तत्काळ मदत देणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.ज्येष्ठ नागरिक निवृत्ती वेतन, कायदेशीर समस्या आणि बेघर वृद्धांच्या सुटकेसाठी सुसूत्रता मिळवण्यासाठी कॉल करू शकतात.

 

मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, ‘एल्डर लाइन’चा हेतू, सर्व ज्येष्ठ नागरिकांना, किंवा त्यांच्या हितचिंतकांना, त्यांना दररोज भेडसावणाऱ्या समस्यांबद्दल माहिती आणि मार्गदर्शन मिळण्यासाठी देशभरातील एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे आहे. आधीच 17 राज्यांनी एल्डर लाइन उघडली आहे आणि इतर पाइपलाइनमध्ये आहेत. अधिकृत अंदाजानुसार, गेल्या चार महिन्यांत, ज्या राज्यांमध्ये ही सेवा कार्यरत आहे, तेथे दोन लाखांहून अधिक कॉल्स आले आहेत आणि 30,000 ज्येष्ठांच्या चिंता दूर झाल्या आहेत. या कॉल्सपैकी जवळपास 40 टक्के कॉल्स लसींवरील मार्गदर्शनाशी संबंधित आहेत; जवळपास 23 टक्के कॉल हे पेन्शनशी संबंधित होते

 

2) Tax Slab

आयकर कायदा, 1961 नुसार, ज्येष्ठ नागरिक हा भारतीय रहिवासी आहे ज्यांचे वय 60 वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त आहे परंतु 80 वर्षांपेक्षा कमी आहे. तर सुपर ज्येष्ठ नागरिक हा भारतीय रहिवासी आहे ज्याचे वय ८० वर्षे किंवा त्याहून अधिक आहे. हा लेख रहिवासी ज्येष्ठ नागरिक आणि अति ज्येष्ठ नागरिकांसाठी लागू असलेल्या सर्व आयकर तरतुदी थोडक्यात स्पष्ट करतो.

 

आयकर कायद्याने निवासी व्यक्तींचे 3 भागांमध्ये वर्गीकरण केले आहे-

ज्या व्यक्तींचे वय 60 वर्षांपर्यंत आहे

ज्येष्ठ नागरिक – ज्यांचे वय 60 ते 80 वर्षे आहे

सुपर ज्येष्ठ नागरिक – 80 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्ती

 

3) राष्ट्रीय वायोश्री योजना

वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर वृद्ध नागरिकांना जास्तीत जास्त आधाराची गरज असते हे आपणा सर्वांना माहीतच आहे. काही वृद्धांना त्यांच्या म्हातारपणी मुलांचा आधार मिळतो तर काही वृद्धांना आधार मिळत नाही. अशा निराधार वृद्धांना आधार देण्यासाठी केंद्र सरकारने राष्ट्रीय वायोश्री योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे दारिद्र्यरेषेखालील वृद्धांना मोफत व्हीलचेअर आणि इतर सहाय्यक उपकरणे उपलब्ध करून दिली जातात. वाढत्या वयोमानानुसार चालताना अडचणी येत असलेल्या समाजातील गरीब घटकातील ज्येष्ठांना या योजनेचा लाभ मिळवून देणे हा या राष्ट्रीय वयोश्री योजनेचा उद्देश आहे.या योजनेअंतर्गत निराधार वृद्ध नागरिकांना आधार देणे.

 

4) Senior Citizen Act

अनेक ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांच्या मुलांकडे हस्तांतरित केलेल्या मालमत्तेवर पुन्हा हक्क सांगण्याच्या आणि त्यांच्या मुलांना किंवा नातेवाईकांना त्यांच्या मालमत्तेतून काढून टाकण्याच्या किंवा बेदखल करण्याच्या त्यांच्या कायदेशीर अधिकारांची माहिती नसते. अन्याय टाळण्यासाठी महिलांचे संरक्षण कायदा, 2005 सारख्या इतर कायद्यांतर्गत जेष्ठ नागरिकांच्या अधिकारांचा समतोल राखावा लागेल. अशाप्रकारे, जेथे सून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केला जातो, तेथे न्यायाधिकरण किंवा न्यायालय हे सुनिश्चित करेल की कौटुंबिक हिंसाचार कायद्याखालील तिचे अधिकार ज्येष्ठ नागरिक कायद्याखालील ज्येष्ठ नागरिकांच्या अधिकारांद्वारे खोडून काढले जाणार नाहीत.

 

त्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी, ज्येष्ठ नागरिकांनी त्यांच्या मुलाला मालमत्ता भेट देण्याची योजना आखली आहे, ज्यांनी भेटवस्तू/हस्तांतरण डीडमध्ये स्पष्ट अट समाविष्ट करण्याचा विचार केला पाहिजे की मूल त्यांची देखभाल करेल. जर मुलाने या अटीचे उल्लंघन केले, तर पालक भेट रद्द करण्यासाठी आणि मालमत्ता ज्येष्ठ नागरिकांना परत करण्यासाठी मेंटेनन्स ट्रिब्युनलकडे संपर्क साधू शकतात. काही न्यायालयांनी असेही निरीक्षण केले आहे की डीडमध्ये स्पष्ट अट आवश्यक नाही आणि म्हणून, एक अट. जेव्हा पालक एखाद्या मुलास प्रेम आणि आपुलकीने किंवा सेवांच्या बदल्यात मालमत्ता भेट देतात तेव्हा सूचित केले जाऊ शकते. तथापि, अशा स्पष्ट अटींचा समावेश करणे श्रेयस्कर असेल जेणेकरुन संदिग्धतेला वाव राहणार नाही. विशेष म्हणजे, 2007 मध्ये ज्येष्ठ नागरिक कायदा लागू झाल्यानंतर केवळ भेट किंवा हस्तांतरण त्याच्या फायद्याच्या अधीन असेल.

 

5) SACRED

ज्येष्ठ नागरिक रोजगार विनिमय पोर्टल नोंदणी – 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे नागरिक नवीन सेक्रेड पोर्टल योजनेअंतर्गत सरकारी नोकऱ्यांच्या पुनर्रोजगारासाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकतात. ज्येष्ठ नागरिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने केंद्र सरकार ‘एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंज’ नावाचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देत आहे.

 

हे व्यासपीठ ‘ज्येष्ठ सक्षम नागरिकांसाठी री-एम्प्लॉयमेंट इन डिग्निटी (SACRED)’ या धोरणासह स्थापन केले जात आहे जे ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सन्माननीय पुनर्रोजगार आहे. हे 1 ऑक्टोबर 2021 रोजी केंद्र सरकारने अधिकृतपणे सुरू केले आहे. 60 वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक आणि नोकरीमध्ये स्वारस्य असलेले ज्येष्ठ नागरिक रोजगार विनिमय पोर्टलवर नोंदणी करू शकतात, ज्यामध्ये त्यांचे शिक्षण, अनुभव, कौशल्ये, इत्यादी तपशीलांचा समावेश आहे.

updates a2z